Ο αιφνίδιος θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη κατά τη διάρκεια διαδικασίας πλασμαφαίρεσης σε ιδιωτικό ιατρείο, αναδεικνύει με τον πιο τραγικό τρόπο τον εξαιρετικά σύνθετο χαρακτήρα της συγκεκριμένης ιατρικής πράξης, η οποία επιβάλλεται να διενεργείται αποκλειστικά σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
Καθώς πρόκειται για μια απαιτητική εξωσωματική μέθοδο που απευθύνεται σε ασθενείς με σοβαρά νοσήματα, η εκτέλεσή της εκτός οργανωμένων δομών υγείας εγκυμονεί θανάσιμους κινδύνους. Λόγω της πολυπλοκότητας της διαδικασίας, η πιθανότητα εμφανίσης ραγδαίων επιπλοκών καθιστά συχνά αναγκαία την άμεση ιατρική παρέμβαση και την υποστήριξη από εξειδικευμένο εξοπλισμό ανάνηψης.
Τι ακριβώς είναι η πλασμαφαίρεση
Γνωστή και ως θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, μέσω φλεβοκαθετήρα, αποτελεί εξειδικευμένη εξωσωματική μέθοδο, η οποία εφαρμόζεται για την απομάκρυνση παθολογικών στοιχείων από το αίμα. Κατά τα τελευταία έτη, η χρήση της παρουσιάζει κατακόρυφη αύξηση, ιδίως στην αντιμετώπιση νευρολογικών, αιματολογικών, νεφρολογικών και αυτοάνοσων παθήσεων.
Επιφυλάξεις για την εφαρμογή σε υγιείς ανθρώπους
Ωστόσο η διαδικασία έχει αρχίσει να εφαρμόζεται και στο πλαίσιο της ευεξίας (wellness), του biohacking και της μακροζωίας, με την ιατρική κοινότητα να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτική όσον αφορά τη χρήση της σε υγιείς ανθρώπους.
Πρόκειται για εξωσωματική διαδικασία κατά την οποία αφαιρείται το πλάσμα του αίματος και αντικαθίσταται από ειδικά διαλύματα. Το αίμα του ασθενούς διέρχεται μέσω ειδικού φίλτρου ή φυγοκεντρικού συστήματος που διαχωρίζει το πλάσμα από τα έμμορφα συστατικά του αίματος.
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια επιστρέφουν στον οργανισμό μαζί με το υγρό αντικατάστασης.
Στόχος της μεθόδου είναι η γρήγορη απομάκρυνση ουσιών που ευθύνονται για την πρόκληση ή επιδείνωση της νόσου.
Οι ουσίες αυτές μπορεί να είναι:
- Αυτοαντισώματα
- Ανοσοσυμπλέγματα
- Κρυοσφαιρίνες
- Παραπρωτεΐνες
- Φλεγμονώδεις μεσολαβητές
- Τοξίνες ή φάρμακα
Σε ειδικά οργανωμένες μονάδες η διαδικασία – Πώς γίνεται
Η πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται σε ειδικά οργανωμένες μονάδες αιμοκάθαρσης, μονάδες αφαίρεσης ή σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Το αίμα οδηγείται σε μηχάνημα όπου διαχωρίζεται το πλάσμα από τα κυτταρικά στοιχεία.
Το απομακρυνόμενο πλάσμα αντικαθίσταται από:
- Διάλυμα λευκωματίνης 5%
- Φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα
- Συνδυασμό λευκωματίνης και φυσιολογικού ορού
Η διάρκεια κάθε συνεδρίας κυμαίνεται συνήθως από 2 έως 4 ώρες. Οι περισσότεροι ασθενείς χρειάζονται 3 έως 7 συνεδρίες, ανάλογα με τη νόσο και την ανταπόκριση στη θεραπεία.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας απαιτείται συνεχής παρακολούθηση των ζωτικών σημείων του ασθενούς.
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται
Η πλασμαφαίρεση εφαρμόζεται σήμερα σε μεγάλο εύρος νοσημάτων. Οι κυριότερες ενδείξεις περιλαμβάνουν:
- Νευρολογικά νοσήματαΜυασθένεια gravis
- Σύνδρομο Guillain-Barré
- Χρόνια φλεγμονώδης απομυελινωτική πολυνευροπάθεια
- Αυτοάνοσες εγκεφαλίτιδες
- Σκλήρυνση κατά πλάκας σε βαριές υποτροπές
Νοσοκομεία στην Ελλάδα όπου εφαρμόζεται η πλασμαφαίρεση
Η πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται στην Ελλάδα σε εξειδικευμένα δημόσια νοσοκομεία και πανεπιστημιακά κέντρα, καθώς και σε επιλεγμένα ιδιωτικά θεραπευτήρια που διαθέτουν μονάδες εξωσωματικών θεραπειών και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό.
Ενδεικτικά, η μέθοδος εφαρμόζεται σε νοσοκομεία όπως:
- Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γ. Γεννηματάς»Λαϊκό Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών
- Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν»
- Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ
- Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης
- Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών
Η μέθοδος εφαρμόζεται κυρίως σε μονάδες νεφρολογίας, αιματολογίας και εντατικής θεραπείας, ενώ απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και διεπιστημονική συνεργασία.