Η είδηση για την χρήση της αμιβανταμάμπης, την υποδόρια ένεση, ως θεραπεία σε καρκινοπαθείς με τα αποτελέσματα των μελετών να δείχνουν πως εξαφανίζουν τους όγκους σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο έχει ήδη κάνει τον γύρο του κόσμου.
Παρά το γεγονός ότι τα ελπιδοφόρα αποτελέσματα των κλινικών μελετών μέχρι σήμερα, δείχνουν πώς η θεραπεία με αμιβανταμάμπη εμφανίζει εξαιρετική αποτελεσματικότητα και ασφάλεια, το κρίσιμο ερώτημα για τους ασθενείς και τα συστήματα υγείας είναι, το πότε αυτή η θεραπεία θα είναι ευρέως διαθέσιμη.
Πρωτοφανή αποτελέσματα κατά του καρκίνου
Οι όγκοι εξαφανίστηκαν εντελώς σε 15 από τους 102 ασθενείς, από τον τριπλό μηχανισμό δράσης του φαρμάκου – Αισιοδοξούν οι γιατροί μετά τα αποτελέσματα της διεθνούς μελέτης.
Ελπίδα στη μάχη κατά του καρκίνου φέρνει μία νέα θεραπεία, της οποίας τα αποτελέσματα οι γιατροί χαρακτήρισαν ως «πρωτοφανή». Πρόκειται για μια αντικαρκινική ένεση τριπλής δράσης που μπορεί να εξαλείψει πλήρως όγκους σε ορισμένους ασθενείς.
Η θεραπεία νέας κλινικής δοκιμής, σύμφωνα με την οποία προκάλεσε «ισχυρές αποκρίσεις» σε περιπτώσεις των οποίων η νόσος είχε καταστεί ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία.
Ο καρκίνος εξαφανίστηκε σε ασθενείς σε προχωρημένο στάδιο.
Σύμφωνα με τον Guardian, στη διεθνή μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε 11 χώρες, συμμετείχαν ασθενείς των οποίων ο καρκίνος είχε εξαπλωθεί ή είχε υποτροπιάσει και δεν ανταποκρινόταν πλέον στις διαθέσιμες θεραπείες.
Η ένεση, που ονομάζεται αμιβανταμάμπη (amivantamab), οδήγησε σε συρρίκνωση των όγκων σε περισσότερους από έναν στους τρεις ασθενείς, με θεαματικά αποτελέσματα να καταγράφονται ήδη μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
Σε 15 περιπτώσεις, οι γιατροί διαπίστωσαν ότι οι όγκοι είχαν εξαφανιστεί πλήρως.
Ο καθηγητής Βιολογικών Θεραπειών Καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο του Λονδίνου, Κέβιν Χάρινγκτον, δήλωσε:
«Πρόκειται για πρωτοφανείς αποκρίσεις σε ασθενείς των οποίων η νόσος έχει γίνει ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία. Πρόκειται για μια ομάδα ασθενών όπου οι θεραπευτικές επιλογές είναι εξαιρετικά περιορισμένες, επομένως το να βλέπουμε αυτό το επίπεδο οφέλους είναι πολύ εντυπωσιακό». Ο καθηγητής επισήμανε με βεβαιότητα ότι «η θεραπεία αυτή έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει χιλιάδες ασθενείς κάθε χρόνο».
Κατά τη δοκιμή, συμμετείχαν 102 ασθενείς με καρκίνο στον εγκέφαλο και στον τράχηλο, την έκτη συχνότερη μορφή καρκίνου παγκοσμίως.
Οι όγκοι συρρικνώθηκαν ή εξαφανίστηκαν εντελώς σε 43 ασθενείς, από αυτούς οι 28 παρουσίασαν σημαντική μείωση του μεγέθους των όγκων, ενώ σε 15 περιπτώσεις ο καρκίνος εξαλείφθηκε ολοκληρωτικά.
Την ίδια ώρα, παρατηρούνται παρόμοια αποτελέσματα και σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα. Η αμιβανταμάμπη, που αναπτύχθηκε από τη Johnson & Johnson, αξιολογείται σήμερα σε περίπου 60 κλινικές μελέτες, κυρίως για τον καρκίνο του πνεύμονα, αλλά και για κακοήθειες του παχέος εντέρου, του εγκεφάλου και του στομάχου.
Η αμιβανταμάμπη (εμπορική ονομασία: Rybrevant / Rybrevant Faspro) είναι μια πρωτοποριακή, στοχευμένη θεραπεία που ανήκει στα διειδικά μονοκλωνικά αντισώματα και χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων μορφών καρκίνου.
Λειτουργεί ως ένεση «τριπλής δράσης»: μπλοκάρει δύο βασικούς υποδοχείς (EGFR και MET) που βοηθούν τους όγκους να αναπτυχθούν, ενώ παράλληλα «μαρκάρει» τα καρκινικά κύτταρα ώστε να τα εντοπίσει και να τα καταστρέψει το ανοσοποιητικό σύστημα.
Εγκεκριμένες και Νέες Ενδείξεις
Το φάρμακο έχει λάβει εγκρίσεις κυρίως για τον πνεύμονα, αλλά πολύ πρόσφατες κλινικές δοκιμές δείχνουν εξαιρετικά αποτελέσματα και σε άλλους καρκίνους:
Καρκίνος του Πνεύμονα (NSCLC):
Είναι ήδη εγκεκριμένο παγκοσμίως (και στην Ευρώπη) ως θεραπεία πρώτης ή επόμενης γραμμής για τον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα με συγκεκριμένες μεταλλάξεις του γονιδίου EGFR (όπως οι μεταλλάξεις exon 20 insertion ή άτυπες μεταλλάξεις EGFR).
Καρκίνος Κεφαλής και Τραχήλου: Με βάση τα δεδομένα της διεθνούς κλινικής δοκιμής OrigAMI-4 (που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο ASCO), η υποδόρια χορήγηση της αμιβανταμάμπης πέτυχε πλήρη εξαφάνιση ή σημαντική συρρίκνωση των όγκων σε σημαντικό ποσοστό ασθενών με προχωρημένο, μεταστατικό ή ανθεκτικό καρκίνο κεφαλής και τραχήλου (κυρίως σε HPV-αρνητικούς όγκους).
Ενώ αρχικά το φάρμακο χορηγούνταν ενδοφλεβίως (κάτι που απαιτούσε ώρες στο νοσοκομείο και προκαλούσε συχνά αντιδράσεις στην έγχυση), η νέα υποδόρια μορφή (ένεση κάτω από το δέρμα):
- Μειώνει τον χρόνο χορήγησης σε λιγότερο από 10 λεπτά.
- Παρουσιάζει πολύ λιγότερες παρενέργειες/αντιδράσεις κατά τη διάρκεια της ένεσης.
- Προσφέρει μεγαλύτερη ευκολία για τον ασθενή, καθώς μπορεί να γίνει γρήγορα σε εξωτερικά ιατρεία.
Κύριες Παρενέργειες
Όπως όλες οι στοχευμένες θεραπείες, η αμιβανταμάμπη μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες, οι οποίες όμως στην πλειονότητά τους χαρακτηρίζονται από τους γιατρούς ως ήπιες έως μέτριες: Δερματολογικά προβλήματα (εξανθήματα, ακμή, φλεγμονή γύρω από τα νύχια).
Κόπωση και στοματίτιδα (πληγές στο στόμα).
Χαμηλά επίπεδα λευκωματίνης στο αίμα (υπολευκωματιναιμία).
Πότε έρχεται στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα η θεραπεία για τον καρκίνο του πνεύμονα είναι διαθέσιμη υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και εγκρίσεις. Όσον αφορά τη νέα ένδειξη (για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου), το φάρμακο βρίσκεται σε διαδικασία διεθνούς αδειοδότησης.
Όπως δήλωσε η Ελληνική πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, μόλις ολοκληρωθούν οι απαραίτητες ευρωπαϊκές εγκρίσεις από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), θα ξεκινήσουν άμεσα οι διαδικασίες για την αποζημίωση και την ένταξή του στη θεραπευτική φαρέτρα και για τους Έλληνες ασθενείς.